२०८३ बैशाख २५

SYM शुद्ध सकारात्मकता

जो जागिर छाडेर ‘बोसा’ सम्हालिरहेका छन्

जो जागिर छाडेर ‘बोसा’ सम्हालिरहेका छन्

SYM शुद्ध सकारात्मकता, उद्यमशीलता
पाटनढोकाबाट पुल्चोकतर्फ थोरै अगाडि बढेपछि सटरमाथि बोर्डमा लेखिएको देखिन्छ 'बोसा'। बाहिरबाट चियाउनेबित्तिकै सटरभित्र सजाइएका गमला र फूलहरूले हरकोहीलाई तान्छ। अझ फूलप्रेमीहरू त त्यहाँ पुगेपछि भित्र नछिरी फर्किँदैनन्। छिरिसकेपछि रित्तै फर्किँदैनन्। प्रायः गमला, फूल र सजावट तथा माटाका भाँडाकुँडा लिएरै फर्किने बोसाका सञ्चालक अनिल प्रजापति बताउँछन्। उनका अनुसार बोसा भनेको नेवार भाषामा सजावट हो। भक्तपुर, पुरानोठिमीका ३८ वर्षीय अनिलको पुर्ख्यौली पेसा हो माटाका भाँडा बनाउनु। आफूले बनाएका सामान बिक्री गर्ने पसललाई उनले बोसा नाम दिएका हुन्। भक्तपुरमा बनेका परम्परागत माटो र सेरामिक्स भाँडाका साथै सजावटका विभिन्न सामान बोसामार्फत् बिक्री गर्छन्। पछिल्लो समय गमलामा विभिन्न थरीका फूल रोपेर पनि बेचिरहेका छन्। 'गमला र फूल अत्यधिक रूचाइएका छन्,' उ...
‘गृहकार्यले बच्चाको शारीरिक र सामाजिक विकासमा बाधा गर्छ’

‘गृहकार्यले बच्चाको शारीरिक र सामाजिक विकासमा बाधा गर्छ’

SYM शुद्ध सकारात्मकता, शिक्षा
काठमाडौं । बिहान ५-६ बजे, बालबालिका ब्युँझन्छन् । राम्ररी तंग्रिन पाएकै हुँदैनन्, विद्यालय जाने हतारो हुन्छ । हातमुख धोयो, खाजा-नास्ता खायो, पोशाक लगायो, गह्रौं झोला बोक्यो । दौडिहाल्यो । बिहान ७-८ बजे, घरकै अघिल्तिर वा चोकमा विद्यालयको बस-भ्यान आइसकेको हुन्छ । गाडीमा चढ्यो । कुदिहाल्यो । बिहान ९-१० बजे, विद्यालय प्राङ्गणमा हाजिर भइसकेको हुनुपर्छ । पंक्तिबद्ध उभियो । हल्का व्यायाम गर्‍यो । अनि कक्षाकोठामा प्रवेश गर्‍यो । खराखर लेखपढ गर्न थालिहाल्यो । अपरान्ह ४-५ बजे, विद्यालय छुट्टी हुन्छ । उसैगरी घर फर्कियो । झोला बिसाउन पाएका हुँदैनन्, गृहकार्यको चटारो हुन्छ । कक्षाकोठामा पढेका हरेक पाठको गृहकार्य गर्नैपर्‍यो । ५-७ वटा पाठको गृहकार्य सिध्याउँदा झमक्कै साँझ पर्छ । अब खाने, सुत्ने तरखरमा लाग्नुपर्छ । कक्षाकोठामा जति पढाइन्छ बच्चाको लागि त्यति नै उपयुक्त हुन...
प्याड बनाएर बेच्दै २३ वर्षे अभिषेक

प्याड बनाएर बेच्दै २३ वर्षे अभिषेक

SYM शुद्ध सकारात्मकता
बर्दियाका २३ वर्षीय अभिषेक ओली स्यानिटरी प्याड बेच्छन्। एक वर्षयता उनले 'सदा केयर' ब्रान्डमा स्यानिटरी प्याड उत्पादन गरेर बजार पुर्‍याइरहेका छन्। स्थानीय बजारलाई लक्षित गरेर थालेको उत्पादन अहिले बर्दियासहित कञ्चनपुर, कैलाली, बाँके, दाङ र सुर्खेत गरी ६ वटा जिल्लामा पुगेको छ। 'यी जिल्लामा दैनिक दस कार्टनभन्दा बढी प्याड पुग्छ,' अभिषेकले उत्साहित हुँदै सुनाए, 'अन्य जिल्लाबाट पनि राम्रै माग आइरहेको छ।' सदा केयर स्यानिटरी प्याड कम्पनीले अहिले तीन आकारका प्याड उत्पादन गरिरहेको छ-  २४० मिमी, २८० मिमी, ३२० मिमी लम्बाइका। यो भनेको छोटो, मध्यम र विशेषगरी राती सुत्दा प्रयोग गरिने लामो प्याड हो। यी प्याडको मूल्य कम्तीमा ४० रूपैयाँदेखि सय रूपैयाँसम्म पर्छ। यसमध्ये बजारमा सबभन्दा कम मूल्यकै बढी बिक्री हुन्छ। 'हाम्रो उत्पादन सहरमाभन्दा बढी गाउँघ...
जसले बख्खुलाई ब्रान्डिङ गरेर बनाए ‘गोर्खा ट्विड’

जसले बख्खुलाई ब्रान्डिङ गरेर बनाए ‘गोर्खा ट्विड’

SYM शुद्ध सकारात्मकता, उद्यमशीलता, नेपाली ब्रान्ड
करिब ३ दशकदेखि कार्पेट व्यवसायमा आवद्ध दैलेखका दीपबहादुर शाही व्यापारको सिलसिलामा युरोप पुगेका थिए। सन् २०१५ मा उनी बेलायत गए। सोही समय उनले स्कटल्यान्ड पनि भ्रमण गरे। युरोप भ्रमण उनका लागि पहिलोपटक थिएन।  तर अचानक बाटोमा हिँड्दै गर्दा एउटा बोर्डमा उनको नजर पुग्यो। 'ट्विड' लेखिएको पसलमा उनी छिरे। ट्विड शब्दका बारेमा उनी अनजान थिए। भित्र गएपछि कपडा पसल रहेछ भन्ने थाहा पाए।  अन्जानमै छिरेको पसलका लुगाकपडा देखेर उनी चकित खाए। त्यहाँ परापूर्वकालदेखि नेपालका हिमाली क्षेत्रमा प्रयोग हुनेजस्तै कपडा र सामग्री थिए। 'मलाई त्यो दिनसम्म ट्विडका बारेमा जानकारी थिएन। त्यहाँ पुगेपछि थाहा भयो, त्यो त रफ उल रहेछ, प्रशोधन नगरिएको ऊन,' दीपबहादुरले सम्झिए। उनले त्यही दिन अर्को कुरा पनि थाहा पाए- कुनै समय नेपालका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका मान्छेले लगाउने बख्...
ज्ञानी हुने कला – SYM शुद्ध सकारात्मकता

ज्ञानी हुने कला – SYM शुद्ध सकारात्मकता

SYM शुद्ध सकारात्मकता, विचार, विचार
मानिसले जीवनपर्यन्त सिकिरहन्छ । ज्ञान र सीपकै आधारमा मानिस ज्ञानी हुन्छ । म्यान मेड पर्फेक्ट वाई प्राक्टिस् भनिन्छ । यसका लागि शिक्षामनोविद् रुसोका अनुसार अनुभवका आधारमा सिकिन्छ । अर्का शिक्षामनोविद् प्याभलवका अनुसार गल्तीबाट सिकाइ प्रभावकारी हुन्छ । यसैगरी, शिक्षाविद् किम्बलका अनुसार हरेक मानिसले अन्तरदृष्टिबाट सिक्छ । साथै, शिक्षाविद्द्वय यङका अनुसार प्रेरणाबाट र एलिस क्रोका अनुसार आन्तरिक प्रेरणाबाट मानिसले सिक्ने गर्दछ । यस अतिरिक्त, शिक्षाविद् पेस्तालोजीका अनुसार सिक्ने व्यक्तिको जागरुकता र अर्का विद्धान् बान्दुराका अनुसार शिक्षक/प्रशिक्षकको रोलमोडलपनबाट सिकाइ प्रभावकारी हुन्छ । सिक्ने समूह सबै मानिसका लागि सिक्ने पहिलो पाठशाला घर हो । त्यसमा पनि जन्मदिने आमा र कर्म दिने बुबा सर्वाधिक ठूला शिक्षक मानिन्छन् । त्यसपछि मित्रहरूबाट निरन्तर सिकिन्छ । तर, हेक्का राख्नु...
महिनामा ३० हजार कार्टन बिक्छ ‘हटपट’, भारतदेखि युरोप, अमेरिकासम्म निर्यात

महिनामा ३० हजार कार्टन बिक्छ ‘हटपट’, भारतदेखि युरोप, अमेरिकासम्म निर्यात

SYM शुद्ध सकारात्मकता, नेपाली ब्रान्ड
पोखरा नुडल्स प्रालिले 'हटपट' नामको चाउचाउ बजार पुर्‍याएको दुई वर्ष हुनै लागेको छ। पहिलो एक महिना ६ हजार कार्टन उत्पादन गरेकामा हाल मासिक तीस हजार कार्टन पुगेको छ। एक कार्टनमा २० प्याकेट हुन्छ। पोखरा नुडल्सले २५ वर्षभन्दा अघि, २०५३ सालमा चाउचाउ उत्पादन सुरू गरेको हो। रम्बा, बोनस, जोजो, सरर, सिटी, चिनो, समय लगायत नामका दर्जन हाराहारी प्रकारका चाउचाउ उत्पादन गर्दैछ। हटपट सबैभन्दा पछिल्लो उत्पादन हो।  कम्पनीका राष्ट्रिय प्रबन्धक सूर्य पोखरेलका अनुसार पोखरा नुडल्सका चाउचाउमध्ये हटपटको बिक्री दोस्रो स्थानमा छ। 'बजारमा पुर्‍याएको छोटो समयमै हटपटको माग बढेको छ। यसबाट हामी सन्तुष्ट छौं,' प्रबन्धक पोखरेलले भने, 'मासिक ३० हजार कार्टन बिक्री भइरहेको छ।' उनका अनुसार आकर्षक प्याकेजिङ, पकाएर खाँदा ट्वाक्क पिरो र मसलेदार यो चाउचाउमा नेपाली र कोरियाली रामेन चाउचाउको...
‘तालिमले खेती सिकायो, खेतीले पैसा दिलायो’

‘तालिमले खेती सिकायो, खेतीले पैसा दिलायो’

SYM शुद्ध सकारात्मकता, उद्यमशीलता
फूलुकुमारी (बायाँ) र विमलाकुमारी महतो परिवारमा छ जना छन्, दुई आमाबाबु र चार छोराछोरी। अहिलेको खर्चालु जमानामा यतिको परिवार पालिन, छोराछोरी पढाउन ठूलै खर्च लाग्छ। एक जनाले मजदुरी गरेको भरमा के पार लाग्नु! धनुषाको क्षीरेश्वरनाथ नगरपालिका–८, दिगम्बरपुरकी ३६ वर्षीया विमलाकुमारी महतो यस्तै सोच्थिन्। घरभित्रकै सानोतिनो काममा दिन बित्थ्यो। कमाइको काम केही पनि थिएन।  'दिनभर श्रीमानले गरेको मजदुरीबाट जसोतसो परिवार चलेको थियो,' विमलाले भनिन्, 'सबै खर्च एक जनाको मजदुरीको कमाइमा निर्भर थियो।' विमला आफूले पनि केही कमाइ गर्न सके परिवार चलाउन सजिलो हुन्थ्यो भन्ने सोच्थिन्। केही न केही काम गरेर आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर हुन चाहन्थिन् तर कुनै उपाय फेला परेको थिएन। टोलका केही किसानले तरकारी खेतीबाट राम्रो आम्दानी गरेको पनि विमलाले देखेकी थिइन्। आफूले चाहिँ आँट गर्न सक...
कक्षा ५ मा पढ्दै ६१ वर्षीय रिमबहादुर

कक्षा ५ मा पढ्दै ६१ वर्षीय रिमबहादुर

SYM शुद्ध सकारात्मकता
कक्षामा वरिपरि नातिनातिना उमेरका सहपाठी छन्। उनीहरुकै बीचमा पाका व्यक्ति पनि ध्यान दिएर पढिरहेका हुन्छन्। कपाल सेताम्य भएका ती व्यक्ति कक्षा कहिल्यै छुटाउँदैनन्। अरु विद्यार्थी सरह उनको पनि पढाइमै ध्यान केन्द्रित हुन्छ। दाङको बबई गाउँपालिका–५ स्थित जनज्योति आधारभूत विद्यालयको कक्षा ५ मा दिनहुँ देखिने दृश्य हो यो। उक्त दृश्यले हिजोआज सबैलाई आश्चार्यचकित बनाएको छ। यसले सबैलाई खुसी तुल्याएको छ। बबई गाउँपालिका–५ सिमगैराका ६१ वर्षीय रिमबहादुर खड्का कक्षा ५ मा अध्ययन गर्दैछन्। पढ्न उमेरले छेक्दैन भन्ने चरितार्थ उनले सत्य सावित गरिदिए। रिमबहादुर सानोमा विद्यालय जान पाएका थिएनन्। विद्यालय जाने उमेरमा उनलाई घरको कामले फुर्सद भएन। कक्षा १ पनि नपढेका रिमबहादुर यस वर्ष सोझै कक्षा ५ मा भर्ना भएर नियमित विद्यालय गइरहेका छन्। ‘मैले सानोमा पढ्न पाइनँ, म घरको जेठो छोरा ...
झाडुपोछा गरेर हुर्काएकी छोरी क्रिकेटर बनिन्, आमा भन्छिन्- मेरा लागि गर्वको बात हो

झाडुपोछा गरेर हुर्काएकी छोरी क्रिकेटर बनिन्, आमा भन्छिन्- मेरा लागि गर्वको बात हो

SYM शुद्ध सकारात्मकता
सुदूरपश्चिम प्रदेश, बझाङको जयपृथ्वी नगरपालिकाकी बासिन्दा मनीषाले उपाध्यायले २०७६ सालमा प्रधानमन्त्री कप क्रिकेट खेलिन्। दुई वर्षपछि, २०७८ सालमा यही खेलमा उनले गण्डकी प्रदेशबाट खेलिन्।  सोही वर्ष भएको मुख्यमन्त्री कप यु–१९ महिला क्रिकेट प्रतियोगितामा मनीषाले गण्डकी प्रदेशको कप्तानी सम्हालिन्। उनको टिमले उपाधि जित्यो। मनीषा अहिले काठमाडौंको क्रिकेट एकेडेमीमा क्रिकेटको प्रशिक्षण लिँदैछिन्। उनकी आमा धनादेवी उपाध्याय आवश्यक खर्च पठाउँछिन्। धना भैंसी र बाख्रा पालेर घरमै सानोतिनो आम्दानी गर्छिन्।  हालै यु–१९ महिला क्रिकेट विश्वकप छनोट खेल्न मलेसिया गएको नेपाली टोलीमा मनीषा पनि थिइन्। उनले यु–१९ विश्वकप क्वालिफायर- २०२२ खेलिन्। मनीषाले नेपाली राष्ट्रिय महिला टिमबाट मलेसियामा एसिसी महिला टी–२० च्याम्पियनसिपमा सहभागी हुने मौका पनि पाएकी थिइन्। त्यही समय एपेन्डिस...
नेपाली टायर ‘डेल्टा’ र ‘शेर्पा’ को बजार फैलिँदै, ५० प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने योजना

नेपाली टायर ‘डेल्टा’ र ‘शेर्पा’ को बजार फैलिँदै, ५० प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने योजना

SYM शुद्ध सकारात्मकता, उद्यमशीलता
विक्रम सिंघानियाले डेल्टा डिस्ट्रिब्युटर प्राइभेट लिमिटेडमार्फत् बाहिरबाट टायर ल्याएर यहाँ बेच्न थालेको २५ वर्ष भयो। यो काम अनुभवले करिब दस वर्षअघि नै उनलाई हौस्यायो। उनले आफैं टायर उत्पादन गर्ने सोचे। यसनिम्ति उनले ग्रीन टायर्स प्रालि खोले। २०७३ सालमा प्लान्ट जडान सुरू भयो। मोरङको कटारीमा रहेको उनको उद्योग करिब नौ बिगाह जग्गामा फैलिएको छ। यो उनको आफ्नै जमिन हो। २०७६ सालबाट उत्पादन बजारमा पुर्‍याउन थालेको सिंघानियाले जानकारी दिए। उनका अनुसार ग्रीन टायर्सले डेल्टा र शेर्पा गरी दुई ब्रान्डका टायर बजारमा ल्याएको छ। डेल्टा ब्रान्डमा दुई पांग्रेका टायर पाइन्छ भने शेर्पामा तीन पांग्रे र कृषि ट्र्याक्टरमा प्रयोग हुने टायर पाइन्छ। 'अहिले उपभोक्ताहरूले दुवै ब्रान्डका टायर अत्यन्तै रूचाएका छन्,' सिंघानियाले भने। उद्योगले पहिलो चरणमा ट...